‘Askeri bütçe sağlık bütçesini geçiyor’

‘Askeri bütçe sağlık bütçesini geçiyor’

MMO tarafından hazırlanan rapora göre, asker-polis harcamaları ülke milli gelirinin yüzde 4-5’ini buluyor. Ülkede sağlığın ve eğitimin her birine ayrılan bütçe milli gelirin yüzde 4’ü civarı ile asker-polis harcamalarının altında kalıyor

ANKARA / DİHA - Makine Mühendisleri Odası (MMO) tarafından hazırlanan “Sanayinin Sorunları ve Analizleri” başlıklı rapor yayımlandı. Eleştirel iktisatçı Mustafa Sönmez’in katkılarıyla her ay hazırlanan raporun bu ayki sayısı, “Asker-polis harcamaları ve silah sanayisi” sorununa ayırıldı. Raporda, silah sanayisi araştırmasına göre, sanayinin genelinin yaşadığı ithalata bağımlılık sorununu silah sanayisinin de yaşadığı ve dünyanın ilk 100 silah sanayisi firmasının arasına Türkiye’den ancak Aselsan ile Tusaş girebildiği belirtildi.

Araştırmaya göre, 2015’te en yüksek askeri harcamayı 596 milyar dolar ile “dünyanın jandarması” sayılan ABD yaptı. Bu, kişi başına yıllık 1.854 dolar harcama demek ve aynı zamanda ABD milli gelirinin yüzde 3.3’ü büyüklüğünde bir askeri harcama anlamına geliyor. ABD’nin tek başına, dünya askeri harcamalarının yarısını gerçekleştirdiği tahmin ediliyor. SIPRI verilerine göre 2015’te Türkiye 15 milyar dolarlık askeri harcama yaptı ve kişi başına harcaması 200 doların altında gerçekleşti. İsrail’de bu harcama kişi başına 2 bin dolara yaklaşıyor. Türkiye’nin askeri harcamaları milli gelirinin yüzde 2-2.5’i arasında değişiyor. Ülkede sağlığın ve eğitimin her birine ayrılan bütçe milli gelirin yüzde 4’ü dolayındadır ve asker-polis harcamalarının altında kalmaktadır. Silah ihracatında, 2015’te ilk sırayı 10.5 milyar dolar ihracat ile ABD aldı. 2014 yılına ait küresel savunma-havacılık firmalarından ilk 100’ünün toplam satışları 1.5 trilyon dolara ulaşırken, bunun yüzde 30’unun silah satışlarından olduğu anlaşıldı. İlk 100 SHS firmasının 45’i ABD kökenli global firmalara aitken Türk firması sayısı ise 2’dir. Türkiye’nin askeri ve iç güvenlik harcamaları 30-32 milyar dolar. Bu bütçenin 7-8 milyar doları içeriden ve dışarıdan alınan silah ve mühimmata ayrılıyor. Silah sanayinin 40 yıla yakın bir geçmişi var. MKEK, en kıdemli üretici aktör olarak sektördeki varlığını sürdürürken ağırlık, T. Silahlı Kuvvetler Vakfı TSKGV firmalarının. Vakıf’ın 6 adet iştirakinin 4 tanesi Aselsan, Tusaş/Taı, Havelsan, Roketsan İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasında her yıl yer alıyor ve sektör cirosundaki payları yüzde 50’yi aşıyor. Silah sanayinde özel sektör firmalarının en büyükleri, sanayinin egemenlerinden Koç grubuna ait. 2015’in en büyük ilk 500 firması arasına giren, 7 firmanın satışları 9 milyar TL’ye yaklaşırken ilk 500 toplamında yüzde 2’lik bir yer tuttukları görüldü. Bu da sektörün sanıldığı kadar büyük bir yer tutmadığını gösteriyor. Bulgular, sektör ihracatının sektör ithalatının ancak dörtte birini karşılayacak boyutta olduğunu, sektörün dışa bağımlılığının yüksek boyutlarda olduğunu gösteriyor.

Silah üretimi bütçeyi zorluyor

Raporda, asker-polis harcamaları ve silah sanayisi ile ilgili şu değerlendirme de yer aldı: “Türkiye, içeride ve dışarıda barış iklimini hakim kıldıkça, silahlanma da, silahı içeriden tedarik etmek için silah endüstrisini geliştirme gayretleri de ‘kabul edilebilir’ sınırlarda kalacak, en azından sosyal bütçelerin sınırlarını zorlamayacaktır.”



Bu Haber Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, halklara ve inançlara saldıran, nefret suçu ve cinsiyetçi söylemler içeren, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.

Editörün Seçtikleri

Video Galeri

Arşiv

Özgür Gündem Birinci Sayfa

“Binevş”

Cümle Alem

Qırıx


Okurlarla Başbaşa


Medya Diyalog


“Özgür